Mụn mủ sưng to ở mặt: nguyên nhân & cách xử lý đúng chuẩn y khoa

Mụn mủ sưng to ở mặt là một trong những dạng mụn viêm gây đau nhức, dễ để lại sẹo và thâm nhất. Bác sĩ Mã Thanh Sơn ghi nhận rằng hơn 70% bệnh nhân tìm đến phòng khám đều từng xử lý sai giai đoạn đầu, khiến mụn lây lan hoặc để lại sẹo rỗ sâu.
Trong bài viết này, bác sĩ sẽ phân tích rõ nguyên nhân, cơ chế hình thành và cách xử lý đúng y khoa để hạn chế tối đa biến chứng.

1. Mụn mủ sưng to là gì? Tại sao nguy hiểm hơn mụn thông thường?

Mụn mủ (pustules) là dạng mụn viêm khi nang lông bị tắc nghẽn và nhiễm vi khuẩn C. acnes, tạo thành ổ mủ bên dưới bề mặt da. Với mụn mủ sưng to ở mặt, quá trình viêm thường diễn ra mạnh, sâu và dễ lan rộng sang các vùng da xung quanh.

Đặc điểm của mụn mủ sưng to:

• Đầu trắng – vàng, bên dưới là mô viêm đỏ, nóng

• Đau khi chạm

• Sưng phồng nhiều ngày

• Dễ vỡ, dễ lan nhiễm khuẩn

• Tỉ lệ để lại thâm – sẹo cao nhất trong nhóm mụn viêm

Điều khiến mụn mủ ở mặt nguy hiểm hơn là vùng da mặt có mật độ tuyến bã dày và nằm lộ ra ngoài → dễ nhiễm khuẩn – dễ tăng sắc tố – dễ để lại sẹo rỗ.

 

Xem thêm: Lý do đồng hành cùng Dr Mã Sơn

2. Nguyên nhân khiến mụn mủ ở mặt bùng phát

Theo bác sĩ Mã Sơn, có 6 nguyên nhân phổ biến:

(1) Bít tắc nang lông

Do:

• Tẩy trang không sạch

• Dùng nhiều skincare chứa dầu gây bít

• Kem chống nắng khó trôi

• Lạm dụng makeup

Bít tắc → dầu ứ lại → vi khuẩn phát triển → mủ hình thành.

(2) Vi khuẩn C. acnes tăng sinh mạnh

Vi khuẩn “ăn” dầu thừa và kích hoạt phản ứng viêm mạnh, gây sưng – đỏ – đau.

(3) Tuyến dầu hoạt động quá mức

Xảy ra khi:

• Stress kéo dài

• Thức khuya

• Thay đổi hormone

• Môi trường nóng ẩm

(4) Tự nặn mụn

Đây là nguyên nhân số 1 tại phòng khám.

Nặn sai → nang vỡ sâu → tạo mụn mủ lớn → sẹo rỗ đáy nhọn.

(5) Dùng sản phẩm kích ứng

BHA/AHA quá liều
Retinoid nồng độ cao khi da chưa quen
Kem trộn – corticoid

(6) Mụn nội tiết

Nếu mụn mủ tái phát quanh kỳ kinh → nghi nội tiết.

Xem thêm: Thông tin chi phí và liệu trình điều trị mụn chuẩn y khoa tại Dr. Mã Sơn

3. Mụn mủ sưng to có nên nặn không?

Tuyệt đối KHÔNG nặn tại nhà.

Lý do y khoa:

• Nhân mụn nằm sâu → nặn không ra hết

• Dễ vỡ nang → mô da bị phá hủy → tạo sẹo đáy nhọn

• Vi khuẩn lan sang nang kế bên → mọc thêm 3–5 mụn mới

• Dễ thâm đậm kéo dài 6–12 tháng

• Có thể gây nhiễm trùng mô mềm (tình trạng nặng phải dùng kháng sinh đường uống)

Nếu bắt buộc phải lấy nhân → chỉ thực hiện tại phòng khám da liễu, sau khi bác sĩ soi da đánh giá độ sâu.

4. Xử lý mụn mủ sưng to tại nhà đúng chuẩn y khoa (24–48 giờ đầu)

Đây là giai đoạn quan trọng để giảm viêm – giảm sưng – tránh sẹo.

(1) Chườm lạnh 5–10 phút

Giảm đau – giảm viêm – giảm sưng.

(2) Bôi Benzoyl Peroxide 2.5%

Theo bác sĩ Mã Sơn:

• BPO 2.5% hiệu quả tương đương 5% nhưng ít kích ứng

• Bôi đúng điểm mụn, không bôi lan

(3) Dùng kháng viêm bôi

Clindamycin hoặc erythromycin (nếu da đáp ứng).

(4) Tránh skincare nặng đô

Không dùng:

• BHA 2%

• AHA 8–10%

• Retinoid nồng cao

• Tẩy da chết vật lý

(5) Không chạm – không nặn – không chà xát

Xem thêm: Bác Sĩ Da Liễu Tư Vấn Cách Trị Mụn Hiệu Quả Cho Người Ở Quận 8, TP. HCM

5. Khi nào mụn mủ ở mặt cần đến phòng khám?

Theo bác sĩ Mã Thanh Sơn, bạn phải đến ngay khi có các dấu hiệu sau:

Mụn mủ sưng to trên 5mm

Dạng này thường là mụn bọc – mụn nang, nguy cơ sẹo cao.

Đau nhức nhiều hoặc lan đỏ

Dấu hiệu viêm sâu → cần can thiệp y khoa.

Mụn mủ mọc thành chùm

Có thể do nhiễm trùng.

Không giảm sau 48–72 giờ tự chăm sóc

Đa số bệnh nhân tự điều trị sai → viêm nặng hơn.

Mụn tái phát tại cùng vị trí

Dấu hiệu mụn sâu hoặc mụn nội tiết.

Mụn gần vùng nguy hiểm (mũi – mép – giữa mặt)

Khu vực tam giác nguy hiểm có nguy cơ nhiễm trùng ngược vào xoang tĩnh mạch.

6. Điều trị mụn mủ sưng to tại Dr. Mã Sơn

Bác sĩ sẽ dựa trên mức độ viêm – độ sâu – loại mụn để đưa ra phác đồ:

(1) Soi da phân tích

Đánh giá:

• Độ sâu ổ viêm

• Nhân mụn ẩn

• Mức dầu

• Nhạy cảm da

→ Chọn phác đồ tối ưu.

(2) Giảm viêm cấp tốc

• IPL/PDT

• Ánh sáng quang động

• Chấm viêm chuyên dụng

Giúp mụn xẹp nhanh 1–3 ngày.

(3) Lấy nhân mụn y khoa (nếu cần)

Chỉ làm khi:

• Mụn đã giảm viêm

• Nhân nằm nông

• Được soi da xác định chính xác

(4) Thuốc bôi – thuốc uống

• Retinoid

• BPO

• Kháng sinh bôi

• Kháng sinh uống (nếu viêm nặng)

(5) Điều trị sẹo – thâm sớm

Khi mụn đã ổn định:

• Peel nhẹ

• Laser giảm đỏ

• Điều trị sẹo rỗ nếu có

7. Kết luận của bác sĩ Mã Thanh Sơn

• Mụn mủ sưng to KHÔNG được nặn tại nhà
• Xử lý đúng 24–48 giờ đầu giúp tránh thâm – sẹo
• Mụn đau nhiều – sưng lớn – tái phát → cần khám bác sĩ
• Điều trị y khoa giúp giảm viêm nhanh và ngăn biến chứng

Nếu bạn đang bị mụn mủ viêm sâu, kéo dài hoặc tái phát → bạn nên được soi da để đánh giá độ sâu nhân mụn và điều trị đúng phác đồ cá nhân hóa.
Nếu bạn đang tìm một phòng khám da liễu gần đây, đặc biệt ở khu vực Quận 8, bạn có thể đến gặp bác sĩ da liễu tại Dr. Mã Sơn để được thăm khám và theo dõi đúng chuyên khoa.

Danh mục tham khảo

        [Inflamed Acne Pustules 2024] Clinical risk of scarring in severely inflamed acne.

        [Dermatology Case Review 2023] Complications of improper manipulation of acne pustules.

        [Clinical Acne Treatment 2024] Rapid inflammation control using IPL and PDT.