Mụn nội tiết có nên nặn không? Phân tích từ bác sĩ da liễu

Nhiều bệnh nhân đến Dr. Mã Sơn trong tình trạng thâm đậm – sẹo rỗ sâu – mụn viêm lan rộng, và nguyên nhân phổ biến nhất là: tự nặn mụn nội tiết tại nhà. Đây là nhóm mụn nguy hiểm nhất nếu nặn sai cách.
Vậy mụn nội tiết có nên nặn không? Câu trả lời được bác sĩ Mã Thanh Sơn nhấn mạnh: TUYỆT ĐỐI KHÔNG. Dưới đây là phân tích khoa học chi tiết.

1. Hiểu đúng về mụn nội tiết — vì sao nguy hiểm hơn mụn thông thường?

Mụn nội tiết (Hormonal Acne) hình thành khi hormone — đặc biệt là androgen — tăng cao, khiến:

• Tuyến bã nhờn hoạt động mạnh bất thường

• Lỗ chân lông bít tắc

• Vi khuẩn C. acnes phát triển

• Gây phản ứng viêm → tạo mụn đỏ, mụn mủ, mụn bọc

Vùng mụn nội tiết thường xuất hiện:

• Quai hàm

• Cằm

• Quanh miệng

• Cổ

• Lưng – ngực

Đặc trưng:

• Mụn sâu dưới da

• Viêm mạnh, đau nhiều

• Ít nhân cứng như mụn đầu đen

• Khó nặn – dễ tổn thương mô

• Nặng hơn trước kỳ kinh 7–10 ngày (ở nữ)

Đây chính là lý do mụn nội tiết không bao giờ nên tự nặn, vì tổn thương sẽ nghiêm trọng hơn nhiều so với mụn thông thường.

 

Xem thêm: Mụn nội tiết có tự hết không? Bác sĩ da liễu giải thích thực tế

2. Vì sao mụn nội tiết KHÔNG ĐƯỢC TỰ NẶN?

(1) Nhân mụn nằm sâu — nặn không ra, chỉ làm nặng hơn

Không giống mụn đầu trắng hoặc mụn đầu đen, mụn nội tiết có gốc sâu trong nang lông.

Khi bạn dùng tay hoặc cây nặn mụn:

• Chỉ đẩy ra lớp mủ trên bề mặt

• Phần nhân sâu vẫn còn

• Nang lông bị tổn thương → viêm lan rộng

Kết quả: mụn sưng lớn hơn, đau hơn và lâu lành hơn.

(2) Nguy cơ sẹo rỗ cực cao

Bác sĩ Mã Sơn ghi nhận rằng: “80% sẹo rỗ đáy nhọn xuất phát từ việc nặn mụn bọc – mụn nội tiết trong giai đoạn viêm.”

Khi mụn bị bóp mạnh:

• Nang lông bị vỡ

• Mô da bị mất → tạo sẹo đáy nhọn hoặc sẹo đáy vuông

• Quá trình lành thương bị kéo dài nhiều tháng

Đây là nhóm sẹo khó điều trị, cần laser tái tạo sâu hoặc subcision.

 

(3) Tăng sắc tố sau viêm (PIH) — thâm rất lâu

Da người Việt dễ tăng sắc tố. Khi bạn nặn mụn:

• Viêm tăng lên

• Melanin tăng sinh bất thường

• Vùng da thâm đậm kéo dài 3–12 tháng

Thậm chí, có bệnh nhân dù hết mụn nhưng mặt vẫn xỉn màu do thâm kéo dài sau khi nặn mụn nội tiết nhiều lần.

(4) Nguy cơ nhiễm trùng — lan mụn thành cụm

Nặn mụn không đúng cách:

• Vi khuẩn lây lan sang nang lông bên cạnh

• Tạo thành cụm mụn viêm lớn

• Có thể xuất hiện mụn bọc chồng mụn bọc

Thậm chí, một số trường hợp bị nhiễm trùng mô mềm, phải dùng kháng sinh mạnh.

(5) Tạo vòng lặp “nặn → viêm → thâm → sẹo → mụn mới”

Đây là vòng lặp phổ biến nhất, đặc biệt ở bệnh nhân:

• Dùng gương và tay soi nặn mỗi ngày

• Nặn mụn khi chưa chín

• Dùng kim/nhíp không vô khuẩn

Rất nhiều bệnh nhân sẹo rỗ tại Dr. Mã Sơn chia sẻ rằng họ đã nặn mụn 3–5 năm liên tục.

Xem thêm: Bị mụn nên đi khám da liễu hay nội tiết? Bác sĩ giải thích rõ từng trường hợp

3. Nếu không nặn thì mụn nội tiết phải xử lý thế nào?

Điều trị mụn nội tiết phải đi từ gốc: ổn định hormone – giảm viêm – thông thoáng lỗ chân lông.

(1) Ổn định nội tiết & lối sống

• Ngủ đủ 7–8 giờ

• Giảm stress

• Giảm đường, sữa bò, tinh bột hấp thụ nhanh

• Tập thể dục đều

• Điều hoà kinh nguyệt nếu cần

Chỉ nhóm có dấu hiệu rối loạn hormone rõ ràng mới cần thêm hỗ trợ nội tiết.

(2) Thuốc bôi chuẩn y khoa

Bác sĩ Mã Sơn thường kê:

Retinoid:

• Adapalene

• Tretinoin

Mở nhân mụn – giảm tắc nghẽn

Benzoyl Peroxide:
Giảm vi khuẩn C. acnes – ngừa kháng thuốc

Kháng viêm bôi (clindamycin, erythromycin)
Cho vùng viêm nhẹ

(3) Thuốc uống khi cần

Chỉ dùng khi có bác sĩ:

• Kháng sinh: giảm viêm mạnh

• Spironolactone: dành cho nữ bị mụn nội tiết

• Thuốc điều hòa hormone (khi có chỉ định)

Không tự mua uống vì nguy cơ kháng thuốc.

(4) Can thiệp y khoa an toàn

• Lấy nhân mụn chuẩn y khoa

• IPL/PDT (giảm viêm – kháng khuẩn)

• Peel retinol/BHA

• Điều trị phục hồi hàng rào da

Những giải pháp này giúp mụn ổn định mà không cần nặn thô bạo.

Xem thêm: Làm sao biết mình bị mụn nội tiết? Dấu hiệu nhận biết chính xác nhất

4. Có trường hợp nào mụn nội tiết được phép nặn?

Có, nhưng rất giới hạn.

Chỉ nặn khi:

• Nhân đã chín – khô

• Mụn không còn viêm

• Bác sĩ đã soi da xác định nhân nông

• Thực hiện bởi chuyên viên y khoa

• Dụng cụ được vô khuẩn tuyệt đối

Tuyệt đối không tự nặn ở nhà, dù “nhìn như đã chín”.

5. Kết luận từ bác sĩ Mã Thanh Sơn

Mụn nội tiết tuyệt đối không được tự nặn.
Nguy cơ gồm: sẹo rỗ sâu, thâm lâu năm, nhiễm trùng và viêm lan rộng.
Muốn điều trị đúng, bạn phải xử lý từ gốc: nội tiết – dầu nhờn – viêm – bít tắc, thay vì chỉ chăm chăm nặn mụn.

Nặn mụn chỉ nên thực hiện tại phòng khám và chỉ khi bác sĩ da liễu chỉ định đúng thời điểm. Điều trị sớm giúp ngừa thâm – sẹo khó phục hồi và rút ngắn thời gian xẹp mụn.

Nếu bạn đang bị mụn nội tiết kéo dài, đau nhiều, viêm sâu hoặc thâm tái đi tái lại → tốt nhất nên được bác sĩ da liễu quận 8 soi da, xác định mức độ viêm và xây dựng phác đồ cá nhân hóa tại phòng khám da liễu gần đây Dr. Mã Sơn.

Đặt lịch soi da với Dr. Mã Sơn để điều trị mụn nội tiết an toàn – đúng gốc – hạn chế sẹo rỗ về sau.

Danh mục tham khảo

     [Hormonal Acne Damage 2024] Risks of squeezing deep inflammatory acne.

     [Clinical Dermatology 2023] Post-inflammatory hyperpigmentation and scarring after acne manipulation.

     [Acne Extraction Safety 2024] Evidence-based guidelines for safe acne extraction.