Bị mụn nên đi khám da liễu hay nội tiết? Bác sĩ giải thích rõ từng trường hợp

Mụn trứng cá là bệnh lý phổ biến, nhưng không phải ai cũng biết mình nên đi khám da liễu hay nội tiết. Thực tế, nhiều bệnh nhân tìm đến phòng khám của Bác sĩ Mã Thanh Sơn chia sẻ rằng họ đã từng đi xét nghiệm nội tiết rất tốn kém dù mụn hoàn toàn không phải nguyên nhân từ hormone. Việc xác định đúng chuyên khoa giúp bạn tiết kiệm thời gian, chi phí và điều trị nhanh hơn.
Theo bác sĩ Mã Thanh Sơn:
“90% bệnh nhân bị mụn nên đi khám da liễu trước – chỉ 5–10% thực sự cần kiểm tra nội tiết.”
 

1. 90% trường hợp bị mụn nên khám da liễu trước

Phần lớn mụn trứng cá đến từ nguyên nhân da liễu, không phải nội tiết. Bao gồm:

• Bít tắc lỗ chân lông (mụn ẩn, mụn đầu đen – đầu trắng)

• Tăng tiết dầu

• Vi khuẩn C. acnes

• Phản ứng viêm

• Stress, thức khuya

• Dùng mỹ phẩm sai cách

• Rửa mặt/tẩy da chết không phù hợp

• Dùng corticoid (kem trộn)

• Nội tiết dao động nhẹ theo sinh lý (không phải bệnh lý)

Khám da liễu sẽ giúp:

• Phân loại mụn: mụn viêm, mụn nội tiết, mụn ẩn, mụn trứng cá kích ứng…

• Soi da đánh giá: dầu – nhân mụn – độ nhạy cảm – tình trạng viêm

• Kê thuốc bôi – thuốc uống đúng phác đồ (retinoid, benzoyl peroxide, kháng viêm…)

• Điều chỉnh skincare cá nhân hoá

• Điều trị y khoa: peel da, IPL/PDT, lấy nhân mụn chuẩn phòng khám

• Kiểm soát viêm sớm để ngừa thâm – sẹo rỗ

Nếu bạn chưa điều trị bao giờ hoặc mới bắt đầu bị mụn → chắc chắn nên khám da liễu trước 100%.

Xem thêm: Làm sao biết mình bị mụn nội tiết? Dấu hiệu nhận biết chính xác nhất

2. Khi nào mới cần đi khám nội tiết?

Nội tiết chỉ chiếm 5–10% nguyên nhân gây mụn, thường rơi vào nhóm liên quan hormone androgen, estrogen, progesterone hoặc tuyến giáp.

Bạn chỉ nên đi khám nội tiết khi có từ 3 dấu hiệu sau trở lên:

2.1 Mụn theo chu kỳ kinh nguyệt

• Nặng nhất 7–10 ngày trước kỳ kinh

• Giảm nhẹ sau khi hành kinh

• Lặp lại theo từng tháng

Đây là dấu hiệu điển hình nhất của mụn nội tiết.

2.2 Mụn tập trung ở vùng đặc trưng của hormone

• Cằm

• Quai hàm

• Quanh miệng

• Cổ

• Ngực

• Lưng

Nếu mụn bọc – mụn mủ xuất hiện ở phần lower face (nửa mặt dưới) → rất nghi ngờ nội tiết.

2.3 Mụn viêm sâu kéo dài dù đã điều trị đúng

• Dùng retinoid + benzoyl peroxide

• Dùng kháng sinh bôi

• Làm sạch đúng

• Tránh mỹ phẩm gây bít tắc

Nhưng mụn vẫn viêm sâu liên tục → khả năng có sự tham gia của hormone.

2.4 Dấu hiệu rối loạn nội tiết đi kèm

• Kinh nguyệt không đều (rong kinh, trễ kinh, mất kinh)

• Tăng cân nhanh

• Rụng tóc nhiều

• Lông mọc nhiều ở mặt – ngực – bụng

• Stress kéo dài

• Mất ngủ

2.5 Nghi ngờ bệnh lý nội tiết

• PCOS (buồng trứng đa nang)

• Tăng androgen

• Thyroid disorder (tuyến giáp)

Khi đủ các dấu hiệu trên, bác sĩ da liễu sẽ chỉ định xét nghiệm nội tiết, chứ bạn không nên tự làm.

Xem thêm: Mụn nội tiết có tự hết không? Bác sĩ da liễu giải thích thực tế

3. Vì sao không nên tự đi xét nghiệm nội tiết?

Bác sĩ Mã Sơn khẳng định:

“Xét nghiệm nội tiết sai thời điểm = kết quả sai hoàn toàn.”

Nội tiết nữ thay đổi liên tục từng ngày trong chu kỳ. Nếu xét nghiệm:

• Sai ngày kinh

• Sai loại hormone

• Khi đang stress

• Khi đang uống thuốc tránh thai
  → Kết quả vô nghĩa, không hỗ trợ điều trị.

Những rủi ro khi tự xét nghiệm nội tiết:

• Tốn 1–6 triệu cho bộ xét nghiệm

• Làm sai ngày → kết quả sai

• Dẫn đến điều trị sai hướng

• Bị tư vấn dùng thuốc nội tiết không cần thiết

• Cuối cùng vẫn quay lại khám da liễu

Do đó: luôn khám da liễu trước → bác sĩ đánh giá → mới chỉ định xét nghiệm khi cần.

Xem thêm: Mụn nội tiết có nên nặn không? Phân tích từ bác sĩ da liễu

4. Tại sao mụn nội tiết vẫn phải điều trị ở da liễu?

Nhiều người nghĩ mụn nội tiết phải điều trị ở nội tiết – nhưng đây là sai lầm phổ biến.

Ngay cả mụn nội tiết, tổn thương trên da vẫn xuất phát từ:

• Lỗ chân lông bít tắc

• Tăng tiết dầu

• Tăng viêm

• Vi khuẩn C. acnes

• Nhân mụn ẩn dưới da

Hormone chỉ là yếu tố kích hoạt, còn việc xử lý viêm – nhân mụn – dầu thừa vẫn cần bác sĩ da liễu.

Tại Dr. Mã Sơn, phác đồ điều trị mụn nội tiết bao gồm:

1. Soi da phân tích: độ dầu, sâu viêm, nhân ẩn
2. Kiểm soát viêm: kháng sinh, benzoyl peroxide, IPL/PDT
3. Thông thoáng lỗ chân lông: retinoid đúng liều
4. Ổn định nội tiết khi cần: spironolactone, thuốc điều hòa kinh
5. Chăm sóc da chuẩn y khoa: skincare tối giản – không bít tắc
6. Điều trị thâm – sẹo khi ổn định: peel, laser

Điều trị nội tiết chỉ là một phần nhỏ, còn lại vẫn phải làm đúng phác đồ da liễu.

5. Kết luận của bác sĩ Mã Thanh Sơn

Đi khám da liễu luôn là bước đầu tiên và đúng nhất — 90% trường hợp mụn có thể điều trị hiệu quả tại da liễu mà không cần khám nội tiết.
Bạn chỉ nên kiểm tra nội tiết khi có từ 3 dấu hiệu rối loạn hormone trở lên; còn lại, việc tự xét nghiệm nội tiết vừa tốn chi phí, vừa không giúp điều trị.

Ngay cả khi là mụn nội tiết, nền tảng điều trị vẫn phải bắt đầu tại chuyên khoa da liễu để làm sạch viêm – ổn định hàng rào da – ngăn thâm và sẹo rỗ về sau.

Nếu bạn đang bị mụn kéo dài, mụn theo chu kỳ hoặc mụn viêm lan rộng → tốt nhất nên soi da trực tiếp với bác sĩ da liễu quận 8 tại phòng khám da liễu gần đây Dr. Mã Sơn để được phân loại chính xác và chọn đúng phác đồ ngay từ đầu.

Đặt lịch soi da tại Dr. Mã Sơn TẠI ĐÂY inbox Zalo để được bác sĩ đánh giá và giải quyết tận gốc nguyên nhân gây mụn.

Câu hỏi thường gặp

Danh mục tham khảo

[Dermatology vs Endocrinology 2024] Guidelines for determining hormonal vs non-hormonal acne.

[Clinical Acne Management 2023] Dermatology-first approach for acne patients.

[Hormonal Disorder & Acne 2024] Indicators of hormonal imbalance requiring endocrine evaluation.