Mụn trứng cá có phải mụn viêm không? Phân biệt đúng để không điều trị sai

Nhiều bạn hỏi:

• “Mụn trứng cá có phải mụn viêm không ạ?”

• “Em bị mụn đầu đen mà sao bác sĩ nói không phải mụn viêm?”

Thực ra, mụn trứng cá là tên chung của cả mụn không viêm và mụn viêm.
Hiểu được sự khác nhau này rất quan trọng, vì:

• Cách chăm sóc

• Cách chọn thuốc bôi

• Cách can thiệp (lấy nhân, peel, laser…)

đều khác nhau.

1. Mụn trứng cá gồm những loại nào?

Về cơ bản có 2 nhóm:

1. Nhóm mụn không viêm (Non-inflammatory acne)

   • Mụn đầu trắng (whiteheads):

     • Nhân trắng, nhỏ, hơi gồ, không đỏ, không đau.

   • Mụn đầu đen (blackheads):

     • Lỗ chân lông to, chấm đen trên bề mặt, không đau.

   • Mụn ẩn:

     • Nổi lợn cợn dưới da, không có “đầu” rõ, thường ở trán, cằm, hai bên má.

2. Nhóm mụn viêm (Inflammatory acne)

   • Sẩn đỏ: mụn đỏ, hơi gồ, có thể đau nhẹ.

   • Mụn mủ: có đầu trắng/vàng, xung quanh đỏ.

   • Mụn bọc, nang: to, sưng, đau nhiều, có thể mềm hoặc cứng, thường để lại sẹo.

Cả hai nhóm này đều là mụn trứng cá, chỉ khác nhau ở mức độ viêm.

Xem thêm: Mụn trứng cá có tự hết không? Bác sĩ giải thích y khoa

2. Mụn trứng cá không viêm – có cần lo lắng?

Mụn không viêm:

• Ít đau, không sưng.

• Thường làm da sần, kém mịn, dễ makeup bị cộm.

• Nhiều người nghĩ “chỉ là mụn ẩn, đầu đen, không sao”.

Tuy nhiên, nếu:

• Không làm sạch tốt,

• Không tẩy tế bào chết phù hợp,

• Dùng mỹ phẩm bí, kem trộn…

thì mụn không viêm rất dễ chuyển thành mụn viêm.

Do đó:

• Không viêm ≠ được phép bỏ bê.

• Vẫn cần routine:

  • Làm sạch đúng

  • BHA/AHA hoặc azelaic/retinoid phù hợp

  • Dưỡng ẩm + chống nắng.

3. Mụn trứng cá viêm – khi nào là “mụn viêm”?

Mụn trứng cá viêm nghĩa là:

• Lỗ chân lông bít tắc + vi khuẩn C. acnes tăng sinh

• Cơ thể phản ứng → sưng, đỏ, đau, mủ

Dấu hiệu nhận biết mụn viêm:

• Mụn đỏ, ấn đau.

• Có thể có đầu mủ trắng/vàng.

• Vùng quanh mụn đỏ lên, nóng.

• Mụn bọc, mụn nang gây đau nhiều, có cảm giác “u” dưới da.

Những loại mụn này:

• Nguy cơ cao để lại thâm, sẹo lõm, sẹo lồi.

• Tuyệt đối không nên tự nặn bừa, càng nặn càng viêm nặng.

Xem thêm: Mụn trứng cá có nguy hiểm không? Nhìn lại những hậu quả thường bị xem nhẹ

4. Vì sao cần phân biệt mụn viêm và không viêm?

Bởi vì hướng điều trị khác nhau:

• Mụn không viêm:

  • Tập trung:

    • điều hòa sừng (BHA, retinoid, azelaic…)

    • tối ưu làm sạch

  • Có thể lấy nhân nhẹ nhàng nếu cần (đúng kỹ thuật).

• Mụn viêm:

  • Cần ưu tiên:

    • giảm viêm, giảm sưng

    • thuốc bôi kháng viêm, kháng khuẩn

    • đôi khi cần thuốc uống (kháng sinh, nội tiết, isotretinoin – tùy bác sĩ).

  • Tuyệt đối hạn chế kích thích quá mạnh (peel đậm, chà xát, nặn thô bạo).

Nếu bạn:

• Đang điều trị như mụn không viêm (chỉ BHA, chỉ lăn kim, peel mạnh…)

• Trong khi da chủ yếu là mụn viêm

thì:

• Mụn có thể bùng hơn

• Thâm, sẹo tăng

• Da yếu, dễ kích ứng kéo dài.

5. Mụn trứng cá có phải lúc nào cũng là mụn viêm?

Không.
Như vậy có thể trả lời gọn:

• Mụn trứng cá = mụn nói chung (cả viêm và không viêm).

• Mụn viêm chỉ là một phần trong tất cả các loại mụn trứng cá.

Trên thực tế, một người thường có cả 2 nhóm:

• Vùng T-zone: đầu đen, mụn ẩn (không viêm).

• Vùng má, cằm: mụn viêm, mủ, bọc.

Vì vậy phác đồ điều trị chuẩn thường sẽ:

• “Dọn” mụn không viêm bằng hoạt chất tẩy sừng nhẹ,

• Đồng thời kiểm soát mụn viêm bằng thuốc bôi/uống,

• Kết hợp dưỡng phục hồi, chống nắng.

Xem thêm: Tư vấn từ bác sĩ da liễu tại Quận 8 – Cách trị mụn hiệu quả và an toàn cho từng loại da

6. Khi nào cần bác sĩ giúp phân loại?

Bạn nên đi khám da liễu nếu:

• Nhìn vào gương không phân biệt được đó là mụn ẩn, mụn viêm, hay sẹo nhỏ.

• Đã tự dùng các sản phẩm trị mụn nhưng:

  • da càng ngày càng đỏ, rát, bong tróc

  • mụn vẫn bùng, thâm tăng.

• Có nhiều mụn bọc, mụn mủ, mụn nang.

• Da có dấu hiệu từng nhiễm kem trộn (mỏng, đỏ, giãn mạch).

Bác sĩ sẽ:

• Soi da, phân loại mụn theo từng vùng.

• Lên phác đồ riêng cho:

  • vùng mụn viêm

  • vùng mụn ẩn, đầu đen

• Điều chỉnh thuốc, nồng độ, tần suất phù hợp từng loại da.

7. Kết luận

Câu hỏi “Mụn trứng cá có phải mụn viêm không?” có thể trả lời ngắn gọn: Mụn trứng cá gồm cả mụn viêm và mụn không viêm.

Việc hiểu và phân biệt đúng giúp bạn:

• chọn sản phẩm phù hợp,

• tránh điều trị quá tay,

• giảm nguy cơ thâm và sẹo.

Nếu bạn cảm thấy “mặt em toàn mụn, chẳng biết loại gì”, đây là lúc nên để bác sĩ da liễu quận 8 soi da và xác định đúng từng loại mụn — từ đó lên đúng hướng điều trị ngay từ đầu, thay vì thử sai nhiều năm rồi quay lại điểm xuất phát.

Nếu bạn đang tìm phòng khám da liễu gần đây, Dr. Mã Sơn (903 Tạ Quang Bửu, Quận 8) là địa chỉ uy tín để được soi da và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa.

Danh mục tham khảo

        Zaenglein AL, et al. (2016). Guidelines of care for the management of acne vulgaris. Journal of the American Academy of Dermatology.

        Thiboutot D, et al. (2018). Practical management of acne for clinicians: An international consensus from the Global Alliance to Improve Outcomes in Acne. Journal of the American Academy of Dermatology."

        Williams HC, et al. (2012). Acne vulgaris. The Lancet.